Περίληψη 

Η περιβαλλοντική εκμάθηση γλωσσών συνδυάζει τη γλωσσική επάρκεια με την περιβαλλοντική παιδεία, ενσωματώνοντας οικολογικά θέματα στο πρόγραμμα σπουδών γλωσσών. Η αξιολόγηση τέτοιων διεπιστημονικών προγραμμάτων απαιτεί καινοτόμα και γνωστικά αποτελέσματα. Το παρόν άρθρο εξετάζει διάφορες μεθόδους αξιολόγησης, συμπεριλαμβανομένων των αξιολογήσεων με βάση την τέχνη, των πλαισίων θεσμικής ικανότητας, της εναλλακτικής επικοινωνίας, της μέτρησης της κινητοποίησης και της βελτίωσης των αποτελεσμάτων της περιβαλλοντικής εκμάθησης γλωσσών. 

Λέξεις-κλειδιά: περιβαλλοντική εκμάθηση γλωσσών, μέθοδοι αξιολόγησης, αξιολόγηση με βάση την τέχνη, πλαίσιο ικανοτήτων, μικτή μάθηση, AAC, προσέγγιση διαδικασίας-προϊόντος 

Eισαγωγή 

Στον 21ο αιώνα, η ενσωμάτωση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης στην εκμάθηση γλωσσών έχει αποκτήσει δυναμική, καθώς οι εκπαιδευτικοί επιδιώκουν να αναπτύξουν όχι μόνο επικοινωνιακές δεξιότητες, αλλά και περιβαλλοντικά θέματα, καθιστώντας απαραίτητες τις αποτελεσματικές και ολιστικές μεθόδους αξιολόγησης. Οι παραδοσιακές μέθοδοι αξιολόγησης συχνά δεν καταφέρνουν να αποτυπώσουν τις συναισθηματικές, γνωστικές και δημιουργικές διαστάσεις που χαρακτηρίζουν τα μαθησιακά αποτελέσματα της περιβαλλοντικής γλωσσικής εκπαίδευσης. Το παρόν άρθρο διερευνά διάφορες καινοτόμες μεθόδους αξιολόγησης – από αξιολογήσεις βασισμένες στην τέχνη και πλαίσια ικανοτήτων έως μετρήσεις του κινήτρου σε περιβάλλοντα μικτής μάθησης και προγνωστικούς δείκτες αποτελεσμάτων – με σκοπό να προτείνει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση για την αξιολόγηση της περιβαλλοντικής γλωσσικής εκπαίδευσης. 

Βιβλιογραφική ανασκόπηση 

Αξιολόγηση με βάση την τέχνη 

Οι αξιολογήσεις με βάση την τέχνη προσφέρουν ένα πολύτιμο μέσο για τη μέτρηση τόσο της συναισθηματικής όσο και της γνωστικής διάστασης της περιβαλλοντικής μάθησης. Οι Flowers, Carroll, Green και Larson (2015) απέδειξαν ότι τα δημιουργικά αποτελέσματα, όπως τα σχέδια και τα κολάζ, χρησιμεύουν ως αποτελεσματικοί δείκτες των περιβαλλοντικών αντιλήψεων και της χρήσης της γλώσσας από τους μαθητές. Αυτή η προσέγγιση παρέχει πλούσια ποιοτικά δεδομένα που συμπληρώνουν τις παραδοσιακές αξιολογήσεις και αποτυπώνουν τους λεπτούς τρόπους με τους οποίους οι μαθητές εσωτερικεύουν το περιβαλλοντικό περιεχόμενο. 

Πλαίσια θεσμικής ικανότητας 

Στο επίπεδο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι μέθοδοι αξιολόγησης που ενσωματώνουν πλαίσια θεσμικής ικανότητας παρέχουν μια μακροσκοπική εικόνα της αποτελεσματικότητας των προγραμμάτων. Ο Davis (2016) εισήγαγε ένα πλαίσιο ικανότητας για την αξιολόγηση των μαθησιακών αποτελεσμάτων των φοιτητών σε προγράμματα ξένων γλωσσών σε πανεπιστήμια, δίνοντας έμφαση σε παράγοντες όπως η θεσμική υποστήριξη, η ηγεσία και η υποδομή του προγράμματος σπουδών. Η προσαρμογή αυτού του πλαισίου στην περιβαλλοντική εκμάθηση γλωσσών επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς να εξετάζουν συστηματικά τον τρόπο με τον οποίο οι μεταβλητές σε επίπεδο προγράμματος επηρεάζουν τα μαθησιακά αποτελέσματα. 

Μέτρα κινητοποίησης στη μικτή μάθηση 

Η κινητοποίηση διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην εκμάθηση γλωσσών, ιδίως σε περιβάλλοντα μικτής μάθησης όπου συγκλίνουν η ψηφιακή και η δια ζώσης διδασκαλία. Οι Peng και Fu (2021) διαπίστωσαν ότι τόσο οι ενδογενείς όσο και οι εξωγενείς παράγοντες κινητοποίησης είναι σημαντικοί προγνωστικοί παράγοντες των μαθησιακών αποτελεσμάτων στη γλώσσα. Στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής εκμάθησης γλωσσών, οι αυθεντικές, πλούσιες σε περιεχόμενο εργασίες μπορούν να ενισχύσουν την ενδογενή κινητοποίηση, βελτιώνοντας έτσι τόσο την περιβαλλοντική παιδεία όσο και τη γλωσσική απόδοση. 

Εναλλακτικά μοντέλα επικοινωνιακών αποτελεσμάτων 

Για τους μαθητές που βασίζονται στην επαυξητική και εναλλακτική επικοινωνία (AAC- augmentative and alternative communication), οι παραδοσιακές αξιολογήσεις μπορεί να είναι ανεπαρκείς. Οι Brady et al. (2013) ανέπτυξαν την 

έννοια του Εσωτερικού Συμβολικού Παράγοντα (ISF- Intrinsic Symbolic Factor) για την πρόβλεψη των αποτελεσμάτων του λεξιλογίου σε παιδιά που χρησιμοποιούν AAC. Η εργασία τους υπογραμμίζει τη σημασία των περιβαλλοντικών εισροών —ιδιαίτερα από το οικιακό περιβάλλον— στην υποστήριξη της γλωσσικής ανάπτυξης. Τέτοια μοντέλα μπορούν να προσαρμοστούν για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της εκμάθησης γλώσσας από το περιβάλλον σε διαφορετικούς πληθυσμούς μαθητών. 

Προσεγγίσεις διαδικασίας-προϊόντος στην επικοινωνιακή διδασκαλία 

Η μελέτη διαδικασίας-προϊόντος της Spada (n.d.) σχετικά με την επικοινωνιακή διδασκαλία γλώσσας υπογραμμίζει την ανάγκη αξιολόγησης τόσο των διδακτικών πρακτικών (διαδικασία) όσο και των αποτελεσμάτων της γλώσσας (προϊόν). Η εφαρμογή αυτής της διττής προσέγγισης στην εκμάθηση γλώσσας από το περιβάλλον μπορεί να βοηθήσει στον προσδιορισμό του τρόπου με τον οποίο οι δραστηριότητες του περιβάλλοντος που ενσωματώνονται στη διδασκαλία οδηγούν σε μετρήσιμες βελτιώσεις στην απόδοση της γλώσσας. 

Συζήτηση 

Οι μέθοδοι που εξετάστηκαν αποκαλύπτουν ότι καμία μεμονωμένη προσέγγιση δεν μπορεί να αποτυπώσει πλήρως τα πολυδιάστατα αποτελέσματα της περιβαλλοντικής εκμάθησης γλωσσών. Οι αξιολογήσεις με βάση την τέχνη υπερέχουν στην αποκάλυψη των συναισθηματικών και γνωστικών διαστάσεων μέσω της δημιουργικής έκφρασης, αλλά μπορεί να απαιτούν υποκειμενική ερμηνεία. Τα πλαίσια ικανοτήτων προσφέρουν μια συστημική άποψη της αποτελεσματικότητας του προγράμματος, αλλά μπορεί να είναι πολύπλοκα και να απαιτούν πολλούς πόρους για την εφαρμογή τους. Μελέτες σχετικά με την κινητοποίηση σε μικτά περιβάλλοντα δείχνουν ότι η συμμετοχή των μαθητών είναι κρίσιμη. Ωστόσο, τέτοιες μέθοδοι πρέπει να συμπληρώνονται με άμεσες μετρήσεις της γλωσσικής απόδοσης. Οι μετρήσεις αποτελεσμάτων της AAC μας υπενθυμίζουν ότι οι διαφορετικές ανάγκες των μαθητών απαιτούν ευέλικτα, πολυτροπικά εργαλεία αξιολόγησης. Τέλος, οι προσεγγίσεις διαδικασίας-προϊόντος διασφαλίζουν ότι τόσο οι μέθοδοι διδασκαλίας όσο και τα αποτελέσματα των μαθητών εξετάζονται διεξοδικά, υποστηρίζοντας ένα ισορροπημένο, ολιστικό μοντέλο αξιολόγησης. 

Συμπέρασμα 

Οι καινοτόμες μέθοδοι αξιολόγησης είναι απαραίτητες για την καταγραφή των πολύπλοκων αποτελεσμάτων των προγραμμάτων εκμάθησης γλωσσών με περιβαλλοντικό περιεχόμενο. Με την ενσωμάτωση αξιολογήσεων βασισμένων στην τέχνη, πλαισίων ικανοτήτων, μέτρων κινητοποίησης, εναλλακτικών μοντέλων επικοινωνιακών αποτελεσμάτων και προσεγγίσεων διαδικασίας-προϊόντος, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αναπτύξουν ένα ολιστικό πλαίσιο που αντικατοπτρίζει το πλήρες φάσμα της μάθησης — από τη γλωσσική επάρκεια έως την περιβαλλοντική παιδεία. Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να στοχεύουν στην εμπειρική δοκιμή και βελτίωση αυτού του ολοκληρωμένου πλαισίου, διασφαλίζοντας την εφαρμοσιμότητά του σε διάφορα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα και πληθυσμούς μαθητών. 

Αναφορές 

Brady, N. C., Thiemann-Bourque, K., Fleming, K., & Matthews, K. (2013). Predicting language outcomes for children learning AAC: Child and environmental factors. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 56(5), 1595–1612. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2013/12-0102) 

Davis, J. M. D. (2016). Toward a capacity framework for useful student learning outcomes assessment in college foreign language programs. The Modern Language Journal, 100(1), 377–399. https://doi.org/10.1111/modl.12319 

Flowers, A. A., Carroll, J. P., Green, G. T., & Larson, L. R. (2015). Using art to assess environmental education outcomes. Environmental Education Research, 21(6), 846–864. https://doi.org/10.1080/13504622.2014.959473 

Peng, R., & Fu, R. (2021). The effect of Chinese EFL students’ learning motivation on learning outcomes within a blended learning environment. Australasian Journal of Educational Technology, 37(6). 

Spada, N. (n.d.). Relationships between instructional differences and learning outcomes: A process–product study of communicative language teaching. McGill University.