Özet. Bu makale, dil öğrenimi ve çevre eğitiminin okul ortamlarında başarıyla birleştirildiği pratik örnekleri incelemektedir. Doğa merkezli içerik ve açık hava uygulamaları aracılığıyla dil öğretimi olan eko-dilbilimsel yaklaşımların hem dil çıktılarını hem de çevresel tutumları nasıl güçlendirdiğini gösteren somut girişimleri ve araştırmaları vurgulamaktadır. Ele alınan vaka örnekleri şunlardır: Eko-Okullar programı (küresel), Orman Okulu uygulamaları (Birleşik Krallık), ABD’de iki dilli bir çevre müfredatı çalışması ve bu uygulamaları çerçeveleyen temel eko-dilbilimsel çalışmalar.
“Eko-dilbilimsel” program nedir?
Eko-dilbilim, dil ve çevre arasındaki ilişkiyi inceler: dilin doğa anlayışımızı nasıl şekillendirdiği ve ekolojik kaygıların dil öğretimi ve iletişime nasıl entegre edilebileceği. Uygulamalı ortamlarda, bir eko-dilbilim programı, ikinci dil (L2) öğretimi ve iletişimsel uygulama için bilinçli olarak çevresel temaları, açık hava öğrenimini ve eko-okuryazarlığı bir araç olarak kullanır. Bu çerçeve, eko-dilbilim alanındaki akademik literatürde köklü bir şekilde yerleşmiştir.
Vaka Çalışması 1
Eko-Okullar: Çevresel öğrenimi müfredata entegre etme
Nedir? Eko-Okullar (Çevre Eğitimi Vakfı tarafından yönetilir), çevre eğitimini günlük okul yaşamına entegre eden en büyük küresel okul programlarından biridir. Katılımcı okullar, eylem projeleri (örneğin, biyoçeşitlilik, atık azaltma, su) uygular, öğrencileri karar alma süreçlerine dahil eder ve öğrenme çıktılarını sürdürülebilirlik hedefleriyle ilişkilendirir.
(https://www.ecoschools.global/)
Pratik çıkarımlar
proje çıktılarını (raporlar,tabelalar,sosyal medya paylaşımları) dil üretim görevleri olarak kullanın.
Dil kriterlerini çevresel yeterliliklerle birleştiren değerlendirme ölçütleri tasarlayan.
Vaka çalışması 2
Orman okulu yaklaşımları : dil ve etkileşimi arttıran açık hava ortamları
Nedir? Orman Okulları, çocuk liderliğindeki keşifleri, risk yönetimli oyunları ve doğal ortamlara tekrar tekrar maruz kalmayı vurgulayan sürdürülebilir açık hava öğrenme programlarıdır. Birleşik Krallık ve Kuzey Avrupa’nın bazı bölgelerinde yaygın olarak uygulanmaktadır. Orman Okulu uygulamaları üzerine yapılan araştırmalar, küçük çocukların yalnızca fiziksel ve sosyo-duygusal alanlarında değil, aynı zamanda konuşma ve dil gelişiminde de kazanımlar sağladığını göstermektedir.
Eko-dilbilimsel uygulama için neden önemlidir? Açık hava ortamları, kelime öğrenimi, hikâye anlatımı ve diyalojik etkileşim için zengin ve somut bağlamlar oluşturur. Doğal alanların sunduğu olanaklar (isimlendirilecek nesneler, gözlemlenecek süreçler, sıralanacak görevler), çocuklar için anlamlı ve akılda kalıcı, özgün dil kullanımı ipuçları yaratır.
Pratik çıkarımlar.
Haftalar boyunca aynı açık hava mekanından yararlanan kısa ve tekrarlanabilir dil rutinleri (örneğin, “bugün…”, “Buldum…”) oluşturun.
Öğrencilerin gerçek iletişimsel amaçlar için dil üretmeleri için yetişkin modellemeyi açık uçlu görevlerle (doğa yürüyüşleri, sıralama, basit deneyler) birleştirin.
Vaka Çalışması 3
Ölçülebilir davranış değişikliği sağlayan iki dilli çevre müfredatı (ABD çalışması)
Nedir? Kuzey Carolina’daki ilkokullarda yakın zamanda uygulanan bir müfredat değerlendirmesi, dilsel olarak farklı öğrenciler için çevre eğitimini dile uygun öğretimle birleştirdi. Kontrollü çalışma, iki dilli veya dilsel olarak kapsayıcı çevre müfredatlarının gençler arasında çevre dostu davranışları artırabileceğini ve yeni ortaya çıkan iki dilli öğrencileri sivil çevre eylemlerine dahil edebileceğini ortaya koydu.
(https://news.ncsu.edu/2023/01/study-bilingual-kids-could-lead-in-ocean-environmental-action/)
Vaka Çalışması 3
Ölçülebilir davranış değişikliği sağlayan iki dilli çevre müfredatı (ABD çalışması)
Nedir? Kuzey Carolina’daki ilkokullarda yakın zamanda uygulanan bir müfredat değerlendirmesi, dilsel olarak farklı öğrenciler için çevre eğitimini dile uygun öğretimle birleştirdi. Kontrollü çalışma, iki dilli veya dilsel olarak kapsayıcı çevre müfredatlarının gençler arasında çevre dostu davranışları artırabileceğini ve yeni ortaya çıkan iki dilli öğrencileri sivil çevre eylemlerine dahil edebileceğini ortaya koydu.
Eko-dilbilimsel uygulama için neden önemlidir? Bu çalışma, çevresel içerik kültürel ve dilsel olarak uyarlandığında, yalnızca çevre okuryazarlığını desteklemekle kalmayıp aynı zamanda anlamlı bağlamlarda L2 (ve miras dili) kullanımını güçlendirmek için bir araç olabileceğini göstermektedir. Bu ikili etki, özellikle çok dilli sınıflarda değerlidir.
Pratik çıkarımlar.
Toplum dillerini göz önünde bulundurarak materyalleri birlikte tasarlayın; öğrencilerin tüm dilsel dağarcıklarını kullanmalarını sağlayan dillerarası stratejiler kullanın.
Dil öğreniminin gözlemlenebilir bir değişimle bağlantılı olması için eylem odaklı çıktılar (yerel temizlik çalışmaları, koruma taahhütleri) ekleyin.
Sonuç
İncelenen vakalar, çevre eğitiminin dil öğretimiyle bütünleştirilmesinin uygulanabilir ve etkili olduğunu göstermektedir. Eko-Okullar ve Orman Okulu gibi programlar ve titiz müfredat denemeleri, tekrarlanabilir modeller sunar: L2 kullanımı için iskele olarak özgün çevre projeleri kullanın; açık hava, deneyimsel görevleri benimseyin; ve çok dilli sınıflar için kapsayıcı materyaller tasarlayın. Bu yaklaşımların hepsi bir arada, hem dilsel açıdan yetkin hem de çevresel açıdan sorumlu öğrencilerin yetişmesine yardımcı olur.
